از جایگزینی یک کولر تا ساختن آیندهای پایدار برای انرژی کشور
گروه انتخاب با همکاری شرکت تدبیرانرژی انتخاب اجرای یکی از بزرگترین طرحهای ملی بهینهسازی مصرف انرژی را با آغاز جایگزینی ۱۰۵ هزار کولر فرسوده در مناطق گرمسیری کشور آغاز کرد. پروژهای ملی که با اتکا به توان تولید، لجستیک، خدمات پس از فروش و بازیافت گروه انتخاب، سالانه بیش از ۸۳۰ میلیون کیلوواتساعت صرفهجویی در مصرف برق کشور را به همراه خواهد داشت؛ رقمی معادل ظرفیت تولید یک نیروگاه ۳۰۰ مگاواتی.
عملیات اجرایی فاز نخست طرح ملی جایگزینی کولرهای پنجرهای فرسوده با کولرهای گازی بهینه در مناطق گرمسیری کشور آغاز شد؛ مگاپروژهای که با اتکا به توان زنجیره تولید، لجستیک، خدمات پس از فروش و بازیافت گروه انتخاب و با مشارکت سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) ، سالانه بیش از ۸۳۰ میلیون کیلووات ساعت صرفهجویی در مصرف برق کشور را به همراه خواهد داشت.
در خرداد 14015 عملیات اجرایی یکی از بزرگترین طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی کشور با آغاز توزیع، نصب و جایگزینی کولرهای فرسوده در استانهای جنوبی کشور وارد مرحله اجرا شد. این طرح با هدف کاهش مصرف برق در مناطق گرمسیری، بهویژه در شهرهای واقع در اقلیم گرمسیری نوع یک، طراحی شده است؛ مناطقی که به دلیل شرایط آبوهوایی خاص، بخش قابل توجهی از مصرف برق کشور در فصلهای گرم سال را به خود اختصاص میدهند.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، در فاز نخست طرح، ۱۰۵ هزار دستگاه کولر گازی پنجرهای فرسوده که همچنان در مدار مصرف قرار دارند، با کولرهای اسپلیت بهینه جایگزین میشوند. ۷۵ درصد از کولرهای جدید دارای ظرفیت ۱۸ هزار و ۲۵ درصد دیگر دارای ظرفیت ۲۴ هزار هستند و متناسب با شرایط آبوهوایی گرم و مرطوب جنوب کشور طراحی و تولید شدهاند.
برآوردهای فنی نشان میدهد اجرای کامل این مرحله از پروژه میتواند سالانه بیش از ۸۳۰ میلیون کیلووات-ساعت در مصرف برق صرفهجویی ایجاد کند؛ رقمی که از منظر تأثیرگذاری بر شبکه برق، معادل احداث یک نیروگاه برق ۳۰۰ مگاواتی ارزیابی میشود.
با پایان یافتن مقدمات اجرایی و آمادهسازی زیرساختهای لازم، عملیات توزیع و نصب تجهیزات در استانهای خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و مناطق جنوبی استان فارس آغاز شده است.
گروه انتخاب در این پروژه مسئولیت اجرای زنجیره کامل عملیات را برعهده دارد. تولید کولرهای جایگزین توسط هلدینگ انتخاب الکترونیک آرمان انجام شده و تاکنون ۱۵ هزار دستگاه برای ورود به چرخه توزیع و نصب آماده شده است. همچنین ظرفیت تولید سالانه یک میلیون دستگاه کولر گازی در این مجموعه فراهم شده تا امکان توسعه مراحل بعدی طرح نیز وجود داشته باشد.
در بخش لجستیک نیز فرآیندهای حملونقل، انبارداری و توزیع تجهیزات توسط هلدینگ دکا انتخاب انجام میشود و عملیات نصب، راهاندازی و خدمات پس از فروش نیز برعهده هلدینگ انتخاب سرویس قرار دارد. همچنین بر اساس اعلام مجریان طرح، کولرهای نصبشده تحت پوشش پنج سال گارانتی و هفت سال خدمات پس از فروش قرار خواهند گرفت تا بهرهبرداران بتوانند از خدمات پشتیبانی بلندمدت بهرهمند شوند.
همزمان با اجرای عملیات جایگزینی، فرآیند جمعآوری کولرهای فرسوده نیز در حال انجام است. این تجهیزات پس از خروج از مدار مصرف، برای جلوگیری از استفاده مجدد و با هدف مدیریت مسئولانه پسماندهای صنعتی، به شرکت پیشگامان انتخاب سبز منتقل میشوند تا مراحل بازیافت و امحای آنها مطابق الزامات زیستمحیطی انجام شود.
جذب متقاضی و سرمایه گذار و فروش اوراق و گواهی صرفه جویی
شرکت تدبیر انرژی انتخاب به عنوان بازوی اجرایی و مدیریتکننده پروژه، نقش پل ارتباطی میان تمامی اضلاع این طرح را ایفا میکند. مسئولیتهای ما در این پروژه عبارتاند از:
- جذب و مدیریت متقاضیان: شناسایی و ثبتنام مشترکانی که واجد شرایط تعویض دستگاه هستند.
- تعامل و هماهنگی با سرمایهگذار: مدیریت ارتباطات عملیاتی و مالی با گروه انتخاب جهت تأمین و نصب تجهیزات.
- مدیریت مالی و بازار: هدف نهایی، دستیابی به صرفهجویی در مصرف انرژی است. از محل کاهش مصرفِ حاصل از این جایگزینی، «گواهیهای صرفهجویی» صادر میشود که به سرمایهگذار تعلق میگیرد. این گواهیها در بورس انرژی قابل خرید و فروش بوده و توجیه مالی اصلی پروژه برای سرمایهگذار را تشکیل میدهد.
به بیان دیگر، تخصص و مدیریت شرکت تدبیرانرژی انتخاب تضمینکننده گردش صحیح این چرخه از مرحله جذب تا نصب و در نهایت بهرهبرداری مالی از گواهیهای صرفهجویی است.
با توجه به اینکه این طرح به مدت ۷ سال اجرا میشود، پایش مستمر (M&V) یکی از ارکان اصلی طرح در طول این بازه است. کارشناسان ناظر، به صورت دورهای از محل نصب بازدید میکنند. صحت نصب و سلامت تجهیزات، حضور فیزیکی کولر در محل نصب، انجام منظم سرویسهای دورهای (تحت برنامه شرکت) و صدور گواهیهای صرفهجویی، کاملاً وابسته به گزارشهای مثبتِ این بازرسیهای دورهای است.
مزایای طرح برای مشترک (سرمایهپذیر) نیز به شرح زیر است:
کاهش هزینهها
افزایش بازدهی
بهبود سطح رفاه
هزینه رایگان
کولرهای پنجرهای فعلی با شاخص EER پایین (زیر یک)، راندمان کافی ندارند و مصرف انرژی آنها بسیار بالاست، اگرچه در مناطق گرمسیری (نوع یک) به دلیل تعرفههای پایین، مشترکان درک دقیقی از مبلغ قبض برق ندارند، اما با توجه به روند افزایش تعرفهها و نزدیک شدن به قیمتهای واقعی، تعویض این کولرها تأثیر چشمگیری بر کاهش هزینههای برق مصرفی در بلندمدت خواهد داشت.
بهرهمندی از عملکرد بهتر، مطبوعیت دمایی بالاتر، و ظاهر شکیلتر اسپلیتها در مقایسه با کولرهای پنجرهای.
در این طرح، تجهیزات (کولر) و ملزومات جانبی (شامل لوله مسی، کابل، محافظ برق و فیوز مینیاتوری) که مجموعاً ارزشی در حدود ۱۶۵ تا ۱۷۰ میلیون تومان دارند، به صورت رایگان برای مشترک تأمین و نصب میشوند.
کارشناسان حوزه انرژی، توسعه طرحهای بهینهسازی مصرف را یکی از مؤثرترین راهکارهای مدیریت ناترازی برق در کشور میدانند. در همین چارچوب، اجرای این پروژه علاوه بر کاهش بار شبکه در دورههای اوج مصرف، میتواند به کاهش مصرف سوخت نیروگاهها، افزایش بهرهوری انرژی و کاهش آثار زیستمحیطی ناشی از تولید برق کمک کند.
این پروژه را میتوان نمونهای از «جایگزینی بهرهوری به جای یارانه انرژی» دانست. رویکردی که به جای افزایش هزینههای تولید و تأمین برق، از مسیر بهینهسازی مصرف، ارزش اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی خلق میکند. در این میان، بازیافت کولرهای فرسوده و جلوگیری از بازگشت آنها به چرخه مصرف نیز بخشی از تعهد گروه انتخاب به توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست محسوب میشود.